عهد سلطه آشوریها
عهد السیطرة الآشوریة
– النص العربی: بدأت السیطرة الآشوریة علی الیهود بحملة شلمنصر الثالث ملک الآشوریین 859 ق.م ـ 824 ق. م. علی مملکة الأرامیین ومملکة إسرائیل حیث أخضع المنطقة لحکمه وحکم من بعده من الآشوریین، ویبدو أن مملکة یهوذا کانت محافظة علی طاعة الآشوریین بعکس مملکة إسرائیل، لأن التوراة تذکر طلب ملکها آحاز بن یوثام من تغلث فلاسر ملک آشور القیام بحملة علی مملکة إسرائیل والأرامیین فاستجاب له الأخیر وقام بحملة فی سنة 732 ق.م، وتابع مهمته خلفه شلمنصر الخامس ولکنه توفی أثناء حصاره لعاصمتها شکیم (السامرة) فأکمل خلفه سرجون الثانی احتلال السامرة، وقضی علی هذه المملکة نهائیاً.
* ترجمه: عهد سلطه آشوریها
سلطه آشوریها بر یهودیان با حمله شَلمَنِصِر سوم، پادشاه آشوریها (۸۵۹ ق.م- ۸۲۴ ق.م) به مملکت آرامیان و مملکت اسرائیل آغاز شد. او این منطقه را تحت فرمان خود درآورد و پس از او نیز آشوریها بر آن حکومت کردند. به نظر میرسد که مملکت یهودا، بر خلاف مملکت اسرائیل، به طاعت آشوریها پایبند بود، زیرا در تورات ذکر شده است که پادشاه یهودا، آحاز بن یوثام، از تغلث فلاسر، پادشاه آشور، درخواست کرد که به مملکت اسرائیل و آرامیان حمله کند و او نیز در سال ۷۳۲ ق.م به این درخواست پاسخ مثبت داد و حملهای انجام داد. شلمنصر پنجم، که پس از او به این مأموریت ادامه داد، در حین محاصره پایتخت اسرائیل، شکیم (سامره)، درگذشت و خلف او، سرجون دوم، اشغال سامره را به پایان رساند و این مملکت را به طور کامل نابود کرد.
* شرح و توضیح: نکته خاصی درباره این گزارشها که عمدتا از عهد عتیق گرفته شده است، ندارم جز اینکه باستانشناسان، جانشین شلمنصر سوم را فرزندش، شَمشیادد دانستهاند. البته نشانههایی از این جنگ و در پی آن اسارت و تبعید حدود 27000 نفر از بنیاسرائیل، در آثار باستان و لوحهای کشف شده، وجود دارد.
– النص العربی: و قد استعمل الآشوریون فی القضاء علی مملکة إسرائیل خطة الإجلاء للیهود، فقد سباهم تغلث فلا سر إلی بلاده، وأسکن مکانهم آشوریین، کما وورد فی سفر أخبار الملوک الثانی إصحاح 15: 29. وقام بعده الملک فقح بإکمال الخطة فسبی سبط منسی وغیره، کما فی أخبار الأیام، إصحاح 5: 29. وسرجون الثانی الذی أجلی منهم حوالی ثلاثین ألفاً إلی حران وضفة الخابور ومیدیا، وأسکن مکانهم الأرامیین. الملوک الثانی إصحاح 17: 5، 6 و 18. ثم خرجت مملکة یهوذا عن طاعة الآشوریین فی عهد ملکها حزقیا الذی قام علی ما یبدو بالإتصال بالمصریین، فغضب علیه سنحاریب ملک آشور وقام بآخر حملة آشوریة لإخضاع مملکة یهوذا حوالی سنة701 ق.م وأخضع المنطقة واحتل القدس ودفع له حزقیا (جمیع الفضة الموجودة فی بیت الرب وفی خزائن بیت الملک)! وتذکر التوراة الموجودة غیر من تقدم من ملوک آشور: أسرحدون، وآشور بانیبال آخر ملوکهم، وأنهما نقلا أقواماً من آشور وأسکنوهم فی السامرة. سفر عزرا، إصحاح4: 10.
* ترجمه: آشوریها برای نابودی مملکت اسرائیل از طرح جابهجایی یهودیان استفاده کردند. تغلث فلاسر، یهودیان را به سرزمین خود تبعید کرد و آشوریها را به جای آنها اسکان داد. این موضوع در سفر اخبار ملوک دوم، فصل ۱۵: ۲۹ آمده است. پس از او، پادشاه فقح نیز این طرح را ادامه داد و قبیله منس و دیگران را به اسارت برد، همانطور که در اخبار ایام، فصل ۵: ۲۹ ذکر شده است. سرجون دوم نیز حدود سی هزار نفر از آنها را به حران و حاشیه خابور و ماد تبعید کرد و آرامیان را به جای آنها اسکان داد (اخبار ملوک دوم، فصل ۱۷: ۵، ۶ و ۱۸). سپس مملکت یهودا در زمان پادشاهش حزقیا از طاعت آشوریها خارج شد. به نظر میرسد که او با مصریها ارتباط برقرار کرده بود و سنحاریب، پادشاه آشور، از این موضوع خشمگین شده و آخرین حمله آشوریها برای تسلیم مملکت یهودا را در حدود سال ۷۰۱ ق.م انجام داد. او منطقه را تحت کنترل درآورد و اورشلیم را اشغال کرد و حزقیا (تمام نقره موجود در بیتالرب و خزائن بیتالملک) را به او پرداخت کرد (سفر اخبار ملوک دوم، فصل ۱۸: ۱۳ – ۱۵.) تورات همچنین از دیگر پادشاهان آشور، مانند اسرحدون و آشور بانیپال، آخرین پادشاهان آنها، یاد میکند که اقوامی از آشور را به سامره منتقل کردند (سفر عزرا، فصل ۴: ۱۰).
* شرح و توضیح: اطلاعات بنده درباره این دوره واقعا کم است، اما همانطور که عرض کردم، اندک اندک به دوره روشنترتاریخ بینالنهرین وارد میشویم و رگهها از این گزارشهای عهد عتیق، در تاریخ مستقل و باستانشناسی دیده میشود.
