$ ** ادله‌ای که خداوند متعال، پیامبرp و ائمهj را مفسر قرآن می‌داند آیات و روایات معتبر متعددی وجود دارد که خداوند متعال، پیامبرp، امیر مؤمنانj و ائمه از فرزندان ایشان را مفسرین واقعی قرآن معرفی می‌کند که در این زمینه در گذشته و حال، کتب مفصل متعددی نوشته شده است و ما نیز پیش […]

$ روش صحیح فهم و تفسیر قرآن چیست؟ همان‌گونه که در بخش‌های قبل عرض شد، افراد مختلف، با دلیل یا بی‌دلیل، راه‌های مختلفی را برای تفسیر کلام الهی برگزیده‌اند. روش‌هایی مانند تفسیر فلسفی، عرفانی، کلامی، روایی، قرآن به قرآن و … که ما در این‌جا قصد نقد و بررسی همه‌جانبه همه آن‌ها را نداریم و […]

$ * حدیث ثقلین و رابطه آن با تفسیر قرآن مرحوم شیخ صدوق در کتاب الأمالی (ص 522) از علی بن حسین بن شاذویه المؤدب و جعفر بن محمد بن مسرور یا همان ابن قولویه و این دو از محمد بن عبدالله بن جعفر الحمیری از پدرش از ریان بن صلت که همگی از ثقات […]

$ * دلیل اول: سیره عقلا به جرأت می‌توان ادعا کرد که بنای همه عقلا در همه ادوار و همه جغرافیاها و همه فرهنگ‌ها، بر این بوده که به خبر واحد ثقه عمل کرده و آن را مبنای کار خود قرار می‌داند. منظورم از خبر واحد، احادیث و روایات اسلامی نیست، بلکه به معنای مطلق […]

$ بحثی پیرامون حجیت خبر واحد: در کلیت این‌که آیا خبر واحد حجت است یا خیر، مسأله‌ای اختلافی است. حتی بین افرادی که خبر واحد را حجت می‌دانند، در این‌که خبر واحد فقط در فقه حجت است یا این‌که در عقائد و تفسیر و غیر آن هم حجت هست یا خیر، اختلاف نظر وجود دارد. […]

$ *‌ مقدمه‌ای در باب تعریف خبر متواتر و میزان اعتبار متواترات: در این‌جا لازم است چند بحث مقدماتی دیگر را که مکرراً به آن نیاز خواهیم داشت، بیان کنیم. اولینِ این مقدمات، بحثی پیرامون تعریف خبر متواتر و میزان اعتبار متواترات است و بعد هم مطالبی را درباره خبر واحد عرض خواهم کرد. چرا […]

$ مقدمه‌ای در باب تاریخچه تفسیر قرآن ما در این‌جا در صدد بیان تاریخچه کامل و مفصلی از تفسیر و مفسران نیستیم، بلکه به مقتضای بحث، مسائل مقدماتی را عرض می‌کنیم و می‌گذریم. طبیعتا دوستانی که علاقه‌مند هستند، خودشان از کتاب‌های مفصلی که در این زمینه نوشته شده است، پیگیری خواهند کرد. بنا بر گزارش‌های […]

$ * ترجمه، تفسیر و تأویل در آیات قرآن: مشتقات «ترجم» در قرآن اصلا به کار نرفته است، اما هم‌خانواده‌های «تفسیر» و «تأویل» به کار رفته است که مرور می‌کنیم. مشتقات «فسر» در قرآن فقط یک‌بار به کار رفته است. آن‌جا که الله تعالی در آیه 33 سوره فرقان می‌فرماید: «وَ لا یأْتونَکَ بِمَثَلٍ إلاَّ […]